Voelt u de knip van de prijsschaar? Begrip en overleving in een veranderende economie

HHenk 14 augustus 2023 13:17

Stijgende prijzen van inputs in vergelijking met opbrengstprijzen kunnen ondernemers in een 'prijsschaar' situatie brengen. Dit fenomeen, waarbij de kosten sneller stijgen dan de prijzen, kan onvermijdelijk leiden tot financiële druk. Hoe kunnen ondernemers hiermee omgaan in de huidige economische dynamiek?

De prijsschaar: een uitdaging voor ondernemers

Het is een veelgehoorde klacht onder ondernemers: de kosten voor inputs, van grondstoffen tot diensten, blijven stijgen, terwijl de prijzen die zij ontvangen voor hun producten of diensten trager stijgen, of soms zelfs dalen. Deze situatie wordt de 'prijsschaar' genoemd, een term die zijn oorsprong vindt in de landbouweconomie. De visuele voorstelling van dit fenomeen lijkt op een openstaande schaar, klaar om de ondernemer te 'knippen'.

Innovatie als reddingsboei

Het lijkt een desolate situatie, maar er is een uitweg: innovatie. Door het verbeteren van de productiviteit kunnen ondernemers de stijgende kosten voor inputs compenseren. Dit gebeurt vaak in schokken - een nieuwe machine die plotseling 10% efficiënter is, bijvoorbeeld. Maar over de lange termijn kan dit een gestage verbetering van 1% tot 1,5% per jaar betekenen. In sommige sectoren, zoals de eierindustrie of de computerbranche, kan deze productiviteitsverbetering zelfs leiden tot stabiele of dalende prijzen voor consumenten.

Het Baumol-effect: diensten versus goederen

Binnen de prijzen van inputs is er echter een uitzondering op de regel: de prijzen van diensten neigen ertoe sneller te stijgen dan die van goederen. Dit fenomeen staat bekend als het Baumol-effect, vernoemd naar de Amerikaanse econoom William Baumol. Hij merkte op dat in sectoren met een hoge productiviteitsontwikkeling, zoals de technologie-industrie, het gemakkelijker is om lonen te verhogen om arbeidskrachten aan te trekken en een sector te laten groeien. In tegenstelling hiermee hebben sectoren die minder innoveren vaak moeite om deze stijgende kosten te dragen en moeten ze deze doorberekenen aan de consument.

Het is opmerkelijk dat het Baumol-effect vaak groter is in de dienstensector. Waar je een machine efficiënter kunt maken, is het moeilijker om bijvoorbeeld een concert 10% sneller uit te voeren, of om een advocaat efficiënter te laten werken. Hoewel er zeker innovatie mogelijk is in de dienstensector - denk aan de gezondheidszorg of de financiële sector - blijft de uitdaging bestaan. Deze trend betekent dat de kosten voor diensten een steeds groter deel van de totale kosten gaan uitmaken, wat op zijn beurt weer leidt tot een toenemende druk op de prijzen.

Meer artikelen

Lees ook

Hier zijn een aantal interessante artikelen op andere sites uit ons netwerk.